NÜFUS
Ülkemizdeki zengin insan kaynağının her yönüyle değerlendirilerek toplumumuzun gelişme potansiyelinin ortaya çıkarılması, gelişmişlik hedefine yönelik kalkınma planlarının yapılabilmesi, nüfusumuzun nitelik ve niceliğinin bilinmesi ile mümkündür.
Ülkemizde Cumhuriyetin ilanından sonra ilk nüfus sayımı 1927 yılında, ikincisi ise 1935 yılında yapılmıştır. Bu yıldan sonra 1990 yılına kadar her beş yılda bir düzenli olarak uygulanan nüfus sayımının 1990 yılından itibaren, on yılda bir uygulanması kararı alınmıştır. 22 Ekim 2000 tarihinde on dördüncü Genel Nüfus Sayımı uygulanmıştır.
Tarihi gelişimi içinde savaşlar, göçler ve istilalara bağlı olarak büyük değişiklikler gösteren Ardahan il nüfusu, Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerine gelinceye kadar geçen süre içindeki nüfus gelişimi hakkında yeteri kadar bilgiye sahip değiliz. En sağlıklı bilgileri, kuşkusuz Cumhuriyet Döneminde başlamış olan periyodik nüfus sayımlarından elde etmekteyiz.
Ardahan?da, son yapılan 2000 Genel Nüfus Sayımına göre ilin idari bölünüşüne göre nüfusu ve nüfusun demografik, sosyal ve ekonomik nitelikleri ile konut özelliklerine ilişkin 2000 Genel Nüfus sayımı sonuçları ayrıntılı olarak verilerek; karar alıcılar, araştırmacılar ve tüm kullanıcılara yararlı olacağı kanaatindeyiz.
1- NÜFUS BÜYÜKLÜĞÜ VE NÜFUS ARTIŞ HIZI :
Ardahan ilinin 2000 yılındaki nüfusu 133.756, 1990-2000 dönemindeki yılık nüfus artış hızı yaklaşık %0-20?dir. İl?e bağlı bulunan 5 ilçeden Göle ilçesi 37.814 nüfusu ile en fazla nüfusa, Damal ilçesi ise 8.677 nüfusu ile en az nüfusa sahip olan ilçedir. İlin yıllık nüfus artış hızı en yüksek olan ilçesi %0-15.8 ile Göle iken, en az olan ilçesi %0-38.2 ile Posof?tur
Ardahan il merkezinin şehir nüfus artış hızı %03?tür. Ardahan iline bağlı ilçelerin şehir nüfusları incelendiğinde, şehir nüfusu en fazla olan ilçenin Göle ilçesi, en az olan ilçenin ise Çıldır ilçesi olduğu görülmektedir. Şehir nüfus artışının en fazla olduğu ilçe %036.3 ile Hanak ilçesi, en az olduğu ilçe %010 ile Damal ilçesidir. Ardahan iline bağlı bulunan tüm bucak ve köylerin yıllık nüfus artış hızı %0-32.2?dir.
Nüfus yoğunluğu olarak ifade edilen bir km2 ?ye düşen kişi sayısı, il genelinde 28, il merkezinde 38 iken, ilçelerde 20 ile 27 kişi arasında değişmektedir. Yüzölçümü büyüklüğüne göre ilk sırada yer alan Göle ilçesinde nüfus yoğunluğu 27, en küçük olan Damal ilçesinde ise nüfus yoğunluğu 26 kişidir.
İlde bulunan toplam 242 köyden 179?unun nüfusu 500?ün altında olup, köylerin büyük bir çoğunluğu oldukça düşük bir nüfusa sahiptir.
Ardahan İli 10 Yıllık Şehir ve Köy Nüfus Gelişimi